Back to ArticlesProperty Law

تخلیه ملک: تفاوت تخلیه مسکونی و تجاری و مراحل قانونی

Aref Hossein Shahavandi
July 5, 2026
9 min read
6 views

راهنمای حقوقی تخلیه ملک مسکونی و تجاری — تفاوت قوانین، مراحل، دستور تخلیه فوری و دعوای تخلیه.

تخلیه ملک از مستأجر از بحث‌های پرتکرار حقوقی است. قوانین تخلیه بسته به نوع ملک (مسکونی یا تجاری) و نوع قرارداد (رسمی یا عادی) متفاوت است.

تخلیه ملک مسکونی

اگر قرارداد اجاره رسمی (دفترخانه‌ای) باشد و مدت آن منقضی شده باشد، مالک می‌تواند دستور تخلیه فوری از شورای حل اختلاف بگیرد. مستأجر ظرف یک هفته باید ملک را تخلیه کند. اگر قرارداد عادی باشد، مالک باید دعوای تخلیه در دادگاه مطرح کند.

تخلیه ملک تجاری

تخلیه ملک تجاری پیچیده‌تر است. اگر قرارداد بعد از سال ۱۳۷۶ منعقد شده باشد، همان قواعد قانون ۱۳۷۶ اعمال می‌شود. اما قراردادهای قبل از ۱۳۷۶ مشمول حق کسب و پیشه و تجارت (سرقفلی) هستند و تخلیه فقط در موارد خاص امکان‌پذیر است.

نکته عملی

همیشه قرارداد اجاره را رسمی (در دفترخانه) تنظیم کنید. تخلیه با قرارداد رسمی بسیار سریع‌تر و ارزان‌تر از قرارداد عادی است.

اگر مستأجر اجاره نپردازد، تخلیه ممکن است؟
بله. عدم پرداخت اجاره از موارد فسخ قرارداد و تخلیه است. با اثبات عدم پرداخت، دادگاه حکم تخلیه صادر می‌کند.
تکلیف ودیعه مستأجر در هنگام تخلیه چیست؟
مالک موظف است همزمان با تخلیه، ودیعه مستأجر را مسترد کند.
آیا مالک می‌تواند خودش مستأجر را بیرون کند؟
خیر. تخلیه خودسرانه جرم است. مالک باید از طریق مراجع قانونی (شورا یا دادگاه) اقدام کند.

Author

Aref Hossein Shahavandi

Licensed Bar Attorney

Consult a Lawyer

Our team of expert lawyers is ready to answer your questions.

Mohammad Homaifar

Mohammad Homaifar

Licensed Bar Attorney

Mohsen Aghel Mir Rezaei

Mohsen Aghel Mir Rezaei

Licensed Bar Attorney

Aref Hossein Shahavandi

Aref Hossein Shahavandi

Licensed Bar Attorney

Send Message