نحوه محاسبه نفقه در فرض استقراض زوجه
در احتساب نفقه معوقه، دادگاه باید میزان آن را از تاریخی که زوج عملا در زندگی مشترک با زوجه در یک خانه نبوده است و زوجه برای غذا و پوشاک و ضروریات متفرقه زندگی خویش ناچار به استقراض بوده براورد نماید. مستندات:
متن رأی
شماره دادنامه قطعی : 9809984112100441 , تاریخ دادنامه قطعی : 1400/01/14 گروه رأی: حقوقی آراء منتخب پرونده: دادگاه بدوی یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده اقای ی. م. ن. به طرفیت خانم م. ش. ح. ا. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش در تاریخ 98/4/9 دادخواستی در محاکم خانواده *مطرح نموده که به شعبه *ارجاع گردیده است.خواهان در متن دادخواست توضیح داده به موجب سند ازدواج شماره 21809 مورخ 68/4/30 با زوج ازدواج دائم نموده ام حاصل این زندگی مشترک 2 فرزند به نام های س. و ف. می باشد. در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک نمی باشم مدت 2 سال است.زوجه اینجانب را از منزل اخراج نموده و تمکین نمی نماید. لذا صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق با پرداخت کلیه حقوق شرعی و قانونی زوجه مورد استدعاست دادگاه با تعیین وقت جهت رسیدگی تعیین نموده است.در جلسه مورخ 98/5/27 که خواهان حضور داشته و خوانده حضور ندارد. وقت به وی ابلاغ شده خواهان گفته است.اظهارات من به شرح دادخواست تقدیمی است.مدت 30 سال است.ازدواج کرده ام و صاحب دو فرزند س. متولد 69 و ف. 1375 می باشد. به لحاظ عدم تفاهم با خوانده تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش دارم. مهریه همسرم دویست و پنجاه هزار تومان و یک حلقه انگشتر طلاست که هیچ کدام را نداده ام و حاضرم با پرداخت مهریه از دست وی خلاص شوم خسته شده ام حدود 2 سال است.که مرا از خانه خودم اخراج کرده است.و کلید ان را عوض کرده است.دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است.و مقرر نموده دفتر وقت جهت رسیدگی تعیین نماید. و طرفین را دعوت کند و تذکر معرفی داور و اینکه نیاز به اخذ توضیح دارد. در مورد حقوق مالی زوجه از جمله مهریه و نفقه و اجرت المثل و نصف دارایی با ارائه دلایل مربوطه و تذکر اینکه در صورت عدم حضور با تصمیم قضایی دادگاه خواهد بود در اخطاریه انان داده شود. در جلسه 98/7/3 خواهان حضور داشته است.خ. گفته است.عرایضم به شرح دادخواست تقدیمی است.مرا از خانه اخراج کرده اند خانه اجاره ای می باشد. و به نام اینجانب می باشد. دو سال است.اجاره به شرط تملیک بود و تمام شده است.و هنوز سند قطعی در نیامده است.و به طور وکالت بلاعزل در اختیار دارم. حاضرم با پرداخت کلیه حقوق زوجه رای مبنی بر صدور گواهی عدم امکان سازش صادر شود. در ضمن داورم *است.از واحد داوری برایم تعیین داور برای هر دو شود. دادگاه دستور اقدام در مورد انجام داوری را به واحد داوری ابلاغ نماید. داور زوج اقای ا. م. و داور زوجه اقای ع. پ. در برگ 14 پرونده تعیین و جلسه توجیهی برای داوران برگزار گردیده است.نظریه داوران در برگ 15 پرونده بر عدم امکان سازش بین زوجین و اینکه زوجه گفته است.تقریبا 6 ماه است.زوج زندگی مشترک را ترک نموده و هیچ اطلاعی از وی ندارد. و حاضر است.در زیر یک سقف با وی زندگی کند دادگاه در تاریخ 98/7/29 طی دادنامه *پس از اعلام ختم دادرسی و صدور گواهی عدم امکان سازش با وارد دانستن خواسته خواهان مستند به ماده 1133 قانون مدنی و مواد 26٫27٫28٫29٫34٫37٫38 قانون حمایت خانواده نوع طلاق را رجعی اعلام و عده ان را سه طهر مهریه خوانده مبلغ دو میلیون و پانصد هزار ریال به نرخ روز وفق شاخص اعلامی بانک مرکزی به صورت عندالمطالبه خواهد بود و در مورد سایر حقوق مالی با توجه به محتویات پرونده به لحاظ فقد دلایل بر گواهی کتبی حداقل دو شاهد مبنی بر سکونت خوانده ( زوجه مطلقه ) در منزل مشترک نمی باشد. مگر اینکه خوانده رضایت به ثبت داشته باشد. اعتبار گواهی از تاریخ قطعیت 3 ماه می باشد. رای صادره حضوری است.و قابل تجدیدنظر خواهی فرجام شده است.زوجه با وکالت اقای ا. پ. و.نسبت به رای مذکور تجدیدنظر خواهی نموده است.و از دست دادن یک مرحله از رسیدگی که رای غیابی محسوب میشد موجب شده است.بابت تمام حقوق زوجه و مطالبات وی اعم از اجرت المثل و نفقه 4 سال معوق که چهار سال است.موکله را با دو فرزند ش رها نموده است.رای دادگاه بدون توجه به حقوق قانونی موکله و بدون توجه به شرط تنصیف دارایی اقدام به صدور رای نموده رای مغایر با قانون صادر شده است.نقض ان را خواستار گردیده سپس اقای س. م. نیز از جانب زوج با اعلام وکالت به پرونده وارد شده است.پس از تبادل لوایح پرونده جهت رسیدگی در تجدیدنظر خواهی وکیل زوجه به محاکم تجدیدنظر استان ارسال که به شعبه *ارجاع گردیده است. دادگاه با تعیین وقت رسیدگی و دعوت طرفین در جلسه مورخ 98/11/12 وکلای زوجین حضور داشته و به لحاظ مذاکرات اصلاحی مطروحه فیمابین درخواست تجدید جلسه را نموده اند دادگاه با قبول مراتب با تعیین وقت دادرسی برای روز 99/1/27 از دادگاه خواسته است.در صورت حصول سازش به نظر برسد و سپس در تاریخ 99/1/27 دستور تعیین وقت جهت رسیدگی و اخذ توضیح از طرفین و دعوت اصحاب دعوا و وکلای انان را صادر نموده است.به لحاظ ویروس کرونا وقت تعیین شده تجدید شده در جلسه مورخ 99/10/22 که تجدیدنظر خواه به همراه وکیل خویش و وکیل تجدیدنظر خوانده حضور داشته اند دادگاه از تجدیدنظر خواه و وکیل او خواسته است.اعتراض خود را بیان نمایید گفته است.زوجین از سال 68 به عقد یکدیگر درامده اند لیکن زوج از سال 94 بدون علت و دلیل منزل مشترک را ترک نموده و زوجه به همراه 2 دختر خویش در منزل متعلق به زوج بسر می برند از انجا که در دادگاه بدوی حقوق زوجه از جمله شرط تنصیف دارایی که به امضای هر دو طرف رسیده و اجرت المثل ایام زناشویی و مهریه زوجه مورد حکم قرار نگرفته و حکم عدم امکان سازش صادر گردیده از محضر عالی تقاضای حقوق زوجه را از بابت اجرت المثل و تنصیف دارایی خواستارم. لازم به ذکر است.زوج محترم به جهت مشکل روانی زودتر از موعد از سازمان محل خدمت بازنشست شده و قوه ذهنی ایشان جهت اعمال اراده خویش نیز مورد تردید است.در ضمن اموال زوج از جمله یک واحد اپارتمان واقع در *به متراژ تقریبی 75 متر که از شرکت تعاونی مسکن نیز انتظامی به نام زوج تنظیم شده است.که نیروی انتظامی به خانم پ. فروخته و اقای م. ن. از خانم پ. خریداری نموده و بر اساس اظهارات موکل بین 250 میلیون تا 300 میلیون تومان ارزش دارد. در ضمن دارای یک سواری روا می باشد. لیکن زوج ادعا می نماید. اتومبیل را فروخته است.ولی از صحت و سقم این ادعا اطلاعی نداریم اقساط واحد مسکونی مزبور توسط فرزند ایشان خانم س. م. ن. پرداخت و تسویه شده است.با عنایت به اینکه زوج ترک منزل مشترک نموده و از سال 94 تا زمان اجرای حکم نفقه زوجه را نداده درخواست الزام وی به پرداخت نفقه موکله را دارم. وکیل زوج گفته است.حسب اقرار صریح زوجه که تا به حال در منزل زوج بوده است.برابر مواد 1106 و 1107 قانون مدنی و اینکه منزل به نام زوج ثبت نشده است.موضوع نفقه و شرط تنصیف دارایی منتفی است.موضوع مالکیت زوج به اتومبیل نیز حدس و گمان است.و دلیلی بر تعلق خودرویی موکل ارائه نشده است.دو مورد مهریه نیز در رای به نرخ روز بر ذمه زوج است.در رای بدوی ذکر شده است.دادگاه با بررسی اوراق پرونده و ختم دادرسی طی دادنامه *مورخ 99/10/24 رای خود را با پذیرش اعتراض زوجه در مورد استحقاق زوجه نحله که زوج مبلغ بیست و پنج میلیون تومان از بابت نحله باید در حق زوجه پرداخت نماید. و در رابطه با شرط تنصیف دارایی با توجه به استماع اظهارات طرفین مقرر می دارد. زوج مبلغی سی میلیون تومان در حق زوجه پرداخت نماید. و در مورد نفقه نیز چون مسکن و سکونت ان متعلق به زوج بوده نسبت به سایر موارد انفاق مقرر می دارد. زوج از تاریخ تقدیم دادخواست ( 98/4/9 ) تا پایان مدت عده ماهانه دویست هزار تومان در حق زوجه پرداخت نماید. النهایه رای تجدیدنظر خواسته را در اجرای مواد 351٫358 قانون ایین دادرسی مدنی با اصلاح به عمل امده تایید نموده است.که از این رای نیز خانم م. ش. ح. ا. فرجام خواهی نموده است.هنگام شور متن دادخواست که مطالبه نفقه از زوج از سال 94 به بعد را برای خودش و فرزند ان مشترک نموده است.با گزارش پرونده قرائت می شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. ن. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه با وصف اینکه دادگاه محترم صادر کننده رای فرجام خواسته در ان قسمت که زوجه را مستحق نفقه دانسته است.علیرغم اقرار زوج که او از منزل مشترک 2 سال است.اخراج گردیده است.و اینکه در طول این مدت بابت نفقه زوجه به او چیزی پرداخت ننموده است.دادگاه محترم با محرز دانستن استحقاق زوجه بر نفقه بجز هزینه مسکن برای سایر هزینه های انفاق وی از تاریخ تقدیم دادخواست بدوی که 98/4/9 بوده است.ماهیانه دویست هزار تومان تعیین نموده است.که تعیین رقم مذکور اولا باید با درنظر گرفتن هزینه های معیشت زنی که مسکن او از جانب شوهر فراهم شده طبق نظر کارشناس یا به صورت مصالحه تعیین می شد ثانیا از تاریخی که زوج عملا در زندگی مشترک با زوجه در یک خانه نبوده است.و زوجه برای غذا و پوشاک و ضروریات متفرقه زندگی خویش ناچار به استقراض بوده براورد می گردید.لذا چون دادگاه محترم بدون ارجاع امر به کارشناسی و بررسی کافی در این خصوص انشای رای نموده است.مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته را به لحاظ نقص موجود در رسیدگی به حقوق زوجه از بابت نفقه که مورد اعتراض زوجه بوده است.نقض و پرونده را جهت رسیدگی و تعیین تکلیف نفقه استحقاقی زوجه از تاریخ دو سال قبل از تقدیم دادخواست تا زمان انقضای مدت عده پس از طلاق برابر نظر کارشناسی به دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید. شعبه * رییس: ع. ن. مستشار: ع. ک. ص. س.
تحلیل وکیل
دیوان عالی تعیین ماهانه نفقه از تاریخ دادخواست را بدون کارشناسی و تحقیق کافی نپذیرفت. با توجه به اقرار زوج به جدایی عملی و عدم پرداخت، دادگاه باید هزینههای غذا، پوشاک و ضروریات زوجه را ـ بدون هزینه مسکنِ فراهمشده ـ از زمان ترک زندگی مشترک و ناچارشدن او به استقراض تا پایان عده، با نظر کارشناس محاسبه کند.

عرفان شهاوندی
وکیل پایه یک دادگستری
مواد قانونی مرتبط
- قانون مدنیماده 1133
- قانون حمایت خانوادهماده 26
- قانون حمایت خانوادهماده 27
- قانون حمایت خانوادهماده 28
- قانون حمایت خانوادهماده 29
- قانون حمایت خانوادهماده 34
- قانون حمایت خانوادهماده 37
- قانون حمایت خانوادهماده 38
- قانون مدنیماده 1106
- قانون مدنیماده 1107
- قانون آیین دادرسی مدنیماده 351
- قانون آیین دادرسی مدنیماده 358
- قانون آیین دادرسی مدنیماده 371
- قانون آیین دادرسی مدنیماده 401