بازگشت به مقالاتحقوق تجاری

راهنمای گام‌به‌گام دریافت اجرائیه مستقیم برای چک برگشتی

عرفان شهاوندیعرفان شهاوندی
۳۱ تیر ۱۴۰۵
12 دقیقه مطالعه
۱ بازدید

شرایط و مراحل دریافت اجرائیه مستقیم چک برگشتی بر اساس ماده ۲۳؛ مدارک، موانع صدور، مهلت ده‌روزه، توقیف اموال و اعتراض صادرکننده.

دارنده بعضی چک‌های برگشتی می‌تواند بدون طرح دعوای کامل مطالبه وجه، از دادگاه صالح درخواست صدور اجرائیه کند. این امکان در ماده ۲۳ قانون صدور چک پیش‌بینی شده است.

پاسخ کوتاه

اگر گواهی عدم پرداخت معتبر دارید و در متن چک شرط یا عبارت تضمینی درج نشده و برگشت ناشی از دستور عدم پرداخت ماده ۱۴ نیست، امکان درخواست اجرائیه مستقیم قابل بررسی است.

اجرائیه مستقیم چک چیست؟

مطابق ماده ۲۳ قانون صدور چک، دارنده می‌تواند با ارائه گواهی عدم پرداخت از دادگاه صالح بخواهد نسبت به کسری مبلغ چک و حق‌الوکاله وکیل اجرائیه صادر کند. پس از ابلاغ اجرائیه، صادرکننده ده روز فرصت دارد بدهی را بپردازد، توافق کند یا مالی معرفی کند.

مراحل دریافت اجرائیه مستقیم

  1. 1

    بررسی ثبت صیاد — اگر چک از برگه‌های جدید صیادی صادر شده، وضعیت ثبت آن در سامانه صیاد بررسی شود. ظهرنویسی فیزیکی جایگزین انتقال سیستمی نیست.

  2. 2

    دریافت گواهی عدم پرداخت — چک را به بانک ارائه کنید. بانک حسب مورد مبلغ موجود را پرداخت و برای کسری گواهی عدم پرداخت صادر می‌کند.

  3. 3

    بررسی سه مانع اصلی ماده ۲۳ — وصول وجه در متن مشروط نشده باشد؛ قید تضمین نداشته باشد؛ گواهی ناشی از دستور ماده ۱۴ نباشد.

  4. 4

    تعیین اشخاص مسئول — ماده ۲۳ اجازه صدور اجرائیه علیه صاحب حساب، صادرکننده یا هر دو را داده است.

  5. 5

    آماده‌سازی مدارک — تصویر روی و پشت چک، گواهی عدم پرداخت، مدارک هویتی، اطلاعات صیاد و وکالت‌نامه.

  6. 6

    ثبت درخواست از خدمات قضایی — درخواست صدور اجرائیه از طریق مسیر الکترونیکی قوه قضاییه ثبت شود.

  7. 7

    کنترل شرایط توسط دادگاه — دادگاه بررسی می‌کند درخواست از دارنده باشد، گواهی معتبر و سه مانع ماده ۲۳ وجود نداشته باشد.

  8. 8

    ابلاغ اجرائیه و مهلت ده‌روزه — پس از ابلاغ، صادرکننده ده روز فرصت دارد: بدهی را بپردازد، ترتیب پرداخت بدهد یا مالی معرفی کند.

  9. 9

    ادامه عملیات اجرایی — اگر بدهکار اقدام نکند: استعلام و توقیف حساب‌ها، خودرو، ملک و مطالبات نزد ثالث قابل بررسی است.

  10. 10

    بررسی اعتراض صادرکننده — صرف طرح دعوا مانع عملیات نیست. توقف نیازمند احراز شرایط قانونی و صدور قرار از مرجع قضایی است.

اشتباهات رایج

درخواست بدون کنترل متن چک؛ فرض اینکه اجرائیه همه مطالبات را پوشش می‌دهد؛ بی‌توجهی به ثبت صیاد؛ اشتباه در تعیین صاحب حساب و صادرکننده؛ رها کردن پیگیری پس از صدور اجرائیه؛ پذیرش توافق شفاهی.

آیا برای اجرائیه مستقیم باید دادخواست مطالبه وجه تنظیم شود؟
خیر. اجرائیه ماده ۲۳ یک درخواست اجرایی مستقل است.
آیا چک تضمینی همیشه از اجرائیه مستقیم خارج است؟
اگر در متن چک قید شده باشد بابت تضمین است، بند «ب» ماده ۲۳ مانع صدور است. ادعای تضمینی بودن خارج از متن موضوعی جداگانه است.
آیا شکایت صادرکننده عملیات را متوقف می‌کند؟
صرف طرح دعوا مانع نیست. توقف نیازمند احراز شرایط قانونی و صدور قرار از مرجع قضایی است.
آیا اجرائیه علیه ضامن صادر می‌شود؟
متن ماده ۲۳ به صاحب حساب و صادرکننده اشاره دارد. مطالبه از ضامن یا ظهرنویس نیازمند مسیر متناسب دیگری است.
اگر بخشی از مبلغ چک پرداخت شده باشد؟
گواهی عدم پرداخت برای کسری صادر می‌شود و درخواست اجرائیه نسبت به مبلغ باقی‌مانده است.

جمع‌بندی

سه موضوع اهمیت اصلی دارد: گواهی معتبر، نبودن شرط/تضمین/دستور ماده ۱۴، و شناسایی صحیح اشخاص. پس از ابلاغ اجرائیه، مهلت ده‌روزه و سپس عملیات اجرایی و شناسایی دارایی‌ها.

برای بررسی اختصاصی چک و امکان استفاده از ماده ۲۳ با وکیل مشورت کنید.

ارسال چک و درخواست بررسی

نویسنده

عرفان شهاوندی

عرفان شهاوندی

وکیل پایه یک دادگستری

مشاوره با وکیل

تیم وکلای متخصص ما آماده پاسخگویی و ارائه مشاوره حقوقی هستند.

محمد همائی‌فر

محمد همائی‌فر

وکیل پایه یک دادگستری

محسن عاقل میر رضایی

محسن عاقل میر رضایی

وکیل پایه یک دادگستری

عارف حسین شهاوندی

عارف حسین شهاوندی

وکیل پایه یک دادگستری

عرفان شهاوندی

عرفان شهاوندی

وکیل پایه یک دادگستری

درخواست مشاوره
تماس